ช้าแป้นเป็นไม้ต้น สูง 4–12 ม. กิ่งอ่อนค่อนข้างเป็นเหลี่ยมสี่มุม มีขนนุ่มสีน้ำตาลอมเทา เปลือกต้นขรุขระมีรอยแตกเป็นร่อง ส่วนต่างๆ เมื่อยังอ่อนอยู่มีขนสั้นสีเทา หรือสีเหลืองปกคลุม ใบ เดี่ยว เรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก แผ่นใบรูปไข่แกมรูปรี กว้าง 5–12 ซม. ยาว 8–30 ซม. ปลายใบแหลม หรือเรียวแหลม โคนใบแหลม ขอบเรียบ หรือหยัก ผิวใบด้านบนเกลี้ยง ด้านล่างมีขน เส้นแขนงใบ 8–12 คู่ ก้านใบยาว 2.5–6 ซม. ดอก เล็ก สีม่วงอ่อน ออกเป็นช่อตามง่ามใบ ยาวประมาณ 15 ซม. ผล ขนาดเล็ก กลม ผิวเรียบ สีม่วง ฉ่ำน้ำ มี 1 เมล็ด