ตะไคร้ต้น...มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Litsea cubeba (Lour.) Pers. มักขึ้นอยู่ตามพื้นที่สูง ป่าดงดิบ ใกล้ห้วย หรือ ริมลำธาร เป็นไม้ยืนต้น สูง 5-10 เมตร ใบเดี่ยวเรียงสลับรูปใบหอกกว้าง 2-3 ซม.ยาว 5-10 ซม. ท้องใบสีขาว ขอบใบหยักซี่ฟัน ก้านใบสีแดง ดอกช่อออกที่ซอกใบ ไม่มีกลีบดอก ผลแห้งแตกได้

...สรรพคุณเป็น ยาบำรุงหัวใจ แก้ไข้ ต้มน้ำอาบแก้ไข้ แก้หวัด คัดจมูก ในเปลือกต้นพบสาร Salicin มีฤทธิ์ลดไข้ แก้ปวด เช่นเดียวกับ แอสไพริน (Aspirin) ใบ น้ำคั้นใบสด แก้พิษงูสวัด...

ด้วยกลิ่นหอมเหมือน...ตะไคร้ผสมมะนาว และ มีรสเผ็ดซ่า...“ตะไคร้ต้น”...จึงเป็นเครื่องเทศชั้นดีของ ชาวดอย สร้างความสนใจให้นักวิจัยจาก...คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยมี ผศ.ดร.ภญ.สุนีย์ จันทร์สกาว เป็นหัวหน้าโครงการวิจัย พร้อมทีมวิจัย 

รศ.ภก.ปราโมทย์ ทิพย์ดวงตา, รศ.ดร.ภญ. พาณี ศิริสะอาด, รศ.ดร.ภก.วิรัตน์ นิวัฒนนันท์ และ รศ.ภญ.สุวรรณา เวชอภิกุล ได้นำตะไคร้ต้นมาจากอำเภอเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่ ผลการวิจัยพบว่ามี น้ำมันหอมระเหยในปริมาณสูง มีกลิ่นที่ผสมผสานของตะไคร้และมะนาว จึงสามารถพัฒนาเป็น ผลิตภัณฑ์ทั้งสำหรับอโรมาเทอราพี และ ผลิตภัณฑ์ไล่ยุง...

เมล็ดที่นำมาผลิตน้ำมันหอมระเหย.

ผศ.ดร.ภญ.สุนีย์ จันทร์สกาว บอกว่า ทีมวิจัยได้นำผลตะไคร้ต้นสดไปกลั่นน้ำมันหอมระเหยด้วยวิธีการกลั่นด้วยน้ำ จึงได้น้ำมันหอมระเหยที่ได้นำมาเตรียมเป็นสารละลายความเข้มข้น 5,15 และ 20% ในน้ำมันแร่ แล้วนำไปทดสอบประสิทธิภาพในการป้องกันยุง พบว่า น้ำมันตะไคร้ต้นที่ความเข้มข้น 15% มีค่าเฉลี่ยของระยะเวลาในการป้องกันยุงกัดนานที่สุดคือ 4.75 ชั่วโมง รองลงมาคือน้ำมันตะไคร้ต้นความเข้มข้น 5% มีค่าเฉลี่ยของระยะเวลาในการป้องกันยุงกัดเท่ากับ 4.37 ชั่วโมง

ดังนั้น ทีมวิจัยเลือก น้ำมันหอมระเหยที่ความเข้มข้น 5%, 10% และ 15% มาเตรียมผลิตภัณฑ์ 4 รูปแบบ ได้แก่ ครีม โลชั่น เจล และ สเปรย์ และจากการศึกษาประสิทธิภาพผลิตภัณฑ์ป้องกันยุง พบว่าผลิตภัณฑ์ เจล 15% สเปรย์ 10% และ เจล 10% มีประสิทธิภาพในการป้องกันยุงกัดดีที่สุดและมีความแตกต่างทางสถิติกับทุกผลิตภัณฑ์ โดยมีประสิทธิภาพในการป้องกันยุงกัด จากผลการศึกษาฤทธิ์ในการป้องกันยุงพบว่า น้ำมันตะไคร้ต้นมีประสิทธิภาพในการป้องกันยุงได้ถึง 4-5 ชั่วโมง ซึ่งน้ำมันตะไคร้ต้นน่าจะเป็นทางเลือกหนึ่งของสารจากธรรมชาติที่ใช้ในการป้องกันยุงโดยเฉพาะยุงลาย
ตะไคร้ต้น

“...ต่อเนื่องจากผลการศึกษาวิจัยได้ พัฒนาผลิตภัณฑ์ในรูปแบบที่ไม่ยุ่งยากซับซ้อน เพื่อที่จะนำไป ถ่ายทอดองค์ความรู้สู่ชุมชน เป็นการเพิ่มคุณค่ามาสู่ผลิตภัณฑ์พืชหอมเพื่อสุขภาพ สามารถนำมา ใช้ประโยชน์ทางสุคนธบำบัด หรือ อโรมาเทอราพี...” ผศ.ดร.ภญ.สุนีย์กล่าว

...และหากพัฒนาต่อยอดในระดับอุตสาหกรรม โดยนำตะไคร้ ต้นซึ่งเป็นพืชที่พบมากในพื้นที่และเป็นพืชที่ให้ผลผลิตน้ำมันหอมระเหยในปริมาณที่สูง ยังเป็นการ เพิ่มมูลค่าให้กับวัตถุดิบสมุนไพร ซึ่งจะช่วยกระจายรายได้สู่ ชุมชนและยังเป็นการอนุรักษ์อย่างยั่งยืน...ผู้สนใจข้อมูลเพิ่มเติมไปชมได้ที่ งานวันเกษตรแห่งชาติ จัดถึงวันที่ 10 พ.ค.นี้ ณ ศูนย์วิจัยสาธิตและฝึกอบรมการเกษตรแม่เหียะ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัย



                                                       ไชยรัตน์ ส้มฉุน